Synecdoche, New York

ทำความรู้จัก Synecdoche, New York

ถ้าจะเอาชีวิตเน่า ๆ ของคนคนหนึ่งมาทำเป็นละครแบบเก็บทุกเม็ด ตั้งแต่ขี้มูกยันความตาย แล้วมันจะเข้าใจชีวิตมากขึ้นจริงหรือแค่หลงกว่าเดิม นี่คือสมมติฐาน what-if ที่หนังเรื่องนี้โยนใส่หัวคนดูโดยไม่ขออนุญาต โลกของ Synecdoche, New York ไม่ใช่นิวยอร์กโปสการ์ดสวย ๆ แต่เป็นเมืองชื้น เหนื่อย และป่วยแบบเรื้อรัง ตึกอิฐเก่า อพาร์ตเมนต์แคบ โรงละครเล็ก ๆ ที่กลิ่นอับติดเสื้อผ้า ทุกอย่างดูธรรมดามากจนชวนอึดอัด เพราะเวลามันเดินไม่ตรง อยู่ดี ๆ หลายเดือนก็วูบหาย เหมือนชีวิตที่ไม่ได้ตัดต่อมาดี ๆ นี่ไม่ใช่หนังชีวิตอบอุ่นหัวใจ แต่เป็นหนังชีวิตที่แกล้งทำเป็นธรรมดาแล้วค่อย ๆ บิดให้เพี้ยนทีละนิด พระเอกของเรื่องคือ Caden Cotard (Philip Seymour Hoffman) ผู้กำกับละครเวทีที่เก่งเรื่องจับความเหงาของคนอื่น แต่เอาตัวเองไม่รอดแม้แต่วันเดียว เขาเป็นพวกคิดเยอะ ตัวซีด ป่วยกระเสาะกระแสะ เจ็บตรงนั้นทีตรงนี้ทีจนหมอยังส่ายหน้า แรงผลักในชีวิตไม่ได้ยิ่งใหญ่อะไร แค่อยากรู้ว่าตัวเองเป็นใครก่อนร่างกายจะพังไปมากกว่านี้ รอบตัวเขามีผู้หญิงสามคนที่เหมือนสามทางแยก Adele Lack (Catherine Keener) เมียจิตรกรผู้เย็นชาที่หอบลูกหนีไปเบอร์ลิน Hazel (Samantha Morton) เพื่อนบ้านผมแดงที่แอบรักเขาเงียบ ๆ ทั้งที่บ้านตัวเองไฟไหม้ตลอดเวลา และ Claire Keen (มิเชลล์ วิลเลียมส์) นักแสดงสาวที่ทั้งชื่นชมและกลัวเขาในเวลาเดียวกัน จุดเปลี่ยนมาเมื่อ Caden ได้ทุนก้อนโตแล้วตัดสินใจทำสิ่งที่ผู้กำกับปกติไม่ทำ เขาเช่าโกดังยักษ์กลางเมืองแล้วเนรมิตนิวยอร์กจำลองขึ้นมาทั้งบล็อก มีนักแสดงเล่นเป็นตัวเขา เล่นเป็นเมีย เล่นเป็นชู้ เล่นเป็นคนเก็บตั๋ว แล้วพอชีวิตจริงขยับ โลกจำลองต้องขยับตาม เขาก็เลยต้องสร้างจำลองซ้อนจำลองเข้าไปไม่รู้จบ จากโปรเจกต์ศิลปะมันเลยกลายเป็นหลุมดำที่ดูดทั้งเงิน เวลา ความสัมพันธ์ และสติเข้าไป ยิ่งเขาอยากคุมทุกอย่างให้จริงเท่าไร ทุกอย่างก็ยิ่งรั่ว ทั้งนักแสดงอย่าง Sammy Barnathan ที่อินเกินจนแยกไม่ออกว่าใครคือใคร ทั้ง Tammy และ Millicent Weems ที่โผล่มาเป็นเงาสะท้อนของเขา เดิมพันเลยไม่ใช่แค่ละครจะเปิดม่านทันไหม แต่คือเขาจะยังเหลือตัวตนให้กลับไปใช้ชีวิตจริงหรือเปล่า อารมณ์ของหนังเลยครึ่ง ๆ กลาง ๆ แบบตั้งใจ ทั้งเศร้าทั้งตลกร้าย ดูไปขำแห้งไปกับความเปราะบางของมนุษย์ที่อยากเป็นพระเจ้าในเรื่องของตัวเอง ธีมจริง ๆ ไม่ใช่ศิลปะยิ่งใหญ่ แต่เป็นเรื่องโคตรสามัญอย่างความกลัวตาย กลัวถูกทิ้ง กลัวไม่มีใครจำได้ว่าเราเคยอยู่ตรงนี้ Hoffman เล่นบทนี้แบบไม่ห่วงหล่อ เหนื่อย หายใจติดขัด น่าสงสารจนหมั่นไส้ แล้วหนังก็ฉลาดพอจะไม่ขายดราม่ารีดน้ำตา แต่ปล่อยให้โกดังจำลองนั้นค่อย ๆ โตจนกลืนคนดูเข้าไปด้วย ถามว่าทำไมต้องดู เพราะหนังชีวิตทั่วไปจะเล่าว่าคนเอาชนะความตายยังไง แต่เรื่องนี้ต่างออกไป มันเล่าว่าคนแพ้ให้มันอย่างมีสไตล์ยังไง และความแพ้นั้นดันจริงกว่าชัยชนะไหน ๆ ใครเบื่อพล็อตสำเร็จรูป อยากลองของแรงที่ดูจบแล้วค้างในหัวไปหลายวัน เรื่องนี้คือคำตอบ