张志浩

The Social Network

เดอะ โซเชียล เน็ตเวิร์ก

การถูกฟ้องพร้อมกันจากทั้งเพื่อนสนิทและรุ่นพี่ในรั้วเดียวกัน ไม่ใช่สถานการณ์ที่เด็กมหาวิทยาลัยคนไหนอยากเจอ แต่สำหรับ มาร์ก ซักเคอร์เบิร์ก (Mark Zuckerberg) มันคือราคาที่ต้องจ่ายหลังจากคืนเดียวที่เขาเปลี่ยนความแค้นส่วนตัวให้กลายเป็นโค้ด ฮาร์วาร์ดในปี 2003 ไม่ใช่แค่ตึกอิฐเก่าและหิมะบาง ๆ หน้าหอพัก แต่มันคือระบบชนชั้นที่วัดกันว่าใครได้เข้าคลับไฟนอล ใครได้นั่งโต๊ะไหนในโรงอาหาร และใครมีสิทธิ์คุยกับใคร ความเหงาในที่แบบนี้ไม่ได้เงียบ แต่มันดังอื้ออึงด้วยเสียงปาร์ตี้ที่เขาไม่ได้รับเชิญ สมมติฐาน what-if ของเรื่องจึงเริ่มตรงนี้เลย ถ้าเด็กเนิร์ดที่เข้าสังคมไม่เป็นสักนิด ตัดสินใจแฮ็กทั้งระบบเพื่อสร้างสังคมของตัวเองขึ้นมาใหม่ อะไรจะเกิดขึ้น เจสซี ไอเซนเบิร์ก เล่นเป็นมาร์กให้เป็นอัจฉริยะที่พูดเร็วและคิดเร็วกว่าคนฟังไปสามก้าวเสมอ จนบทสนทนาธรรมดากลายเป็นสนามประลองที่ไม่มีใครตามทัน ข้างกายเขามี เอดูอาร์โด เซเวอริน (Eduardo Saverin) เพื่อนสนิทเพียงคนเดียวที่รับบทโดย แอนดรูว์ การ์ฟิลด์ เด็กหนุ่มผู้มีทั้งเงินทุน ความซื่อตรง และความอยากเป็นที่ยอมรับในแบบที่มาร์กไม่มี ความสัมพันธ์ของทั้งคู่เริ่มจากโปรเจกต์หอพักขำ ๆ ก่อนจะกลายเป็นเว็บที่มีผู้ใช้พุ่งเป็นหมื่นในไม่กี่คืน ขณะเดียวกันสองพี่น้องตระกูลวินเคิลวอสส์ ทั้ง คาเมรอนและไทเลอร์ วินเคิลวอสส์ (Cameron / Tyler Winklevoss) นักกีฬาพายเรือผู้ดีเก่า ก็อ้างว่าไอเดียนี้ถูกขโมยมาจากพวกเขา ส่วน เอริกา อัลไบรท์ (Erica Albright) คนรักที่เดินออกจากชีวิตเขาไปตั้งแต่ต้นเรื่อง กลับเป็นเงาที่สะท้อนว่ามาร์กกำลังวิ่งหนีอะไร และเมื่อ ฌอน พาร์กเกอร์ (Sean Parker) ที่รับบทโดย จัสติน ทิมเบอร์เลก อดีตคนดังจาก Napster โผล่เข้ามาพร้อมเสน่ห์นักล่าฝัน สมการเพื่อนก็เริ่มเพี้ยนไปทีละนิด สิ่งที่ทำให้หนังชีวิตเรื่องนี้แปลกแยกจากหนังสร้างแรงบันดาลใจทั่วไปคือมันไม่เล่าความสำเร็จเป็นเส้นตรง แต่มันเล่าสลับกันระหว่างห้องให้การกับหอพักแคบ ๆ เซิร์ฟเวอร์ที่ล่มแล้วล่มอีก ผู้ใช้ที่เพิ่มจากหลักพันเป็นหลักล้าน และเงินลงทุนที่เปลี่ยนมิตรภาพให้กลายเป็นเปอร์เซ็นต์หุ้น ทุกครั้งที่ TheFacebook ขยายไปอีกมหาวิทยาลัย เดิมพันก็ขยับจากเรื่องศักดิ์ศรีในรั้วฮาร์วาร์ดไปสู่เกมธุรกิจระดับประเทศ ใครควรมีอำนาจตัดสินใจ ใครคือเจ้าของตัวจริง และเพื่อนมีราคาเท่าไหร่เมื่อเทียบกับอนาคตของบริษัท จังหวะการเล่าแบบดราม่าทริลเลอร์ทำให้บทสนทนาในห้องสอบปากคำคมพอ ๆ กับโค้ดที่มาร์กเขียน และทุกอีเมล ทุกไฟล์แชตที่ถูกงัดมาเป็นหลักฐาน ก็เหมือนบั๊กที่ย้อนกลับมากัดคนเขียนเองโดยไม่มีโปรแกรมไหนแก้ได้ แก่นของมันจึงไม่ใช่คำถามว่าเฟซบุ๊กเกิดได้อย่างไร แต่คือคำถามว่าเราต้องแลกอะไรบ้างเพื่อจะเชื่อมคนทั้งโลกเข้าด้วยกัน ความฉลาดที่ขาดทักษะทางอารมณ์ ความทะเยอทะยานที่สวมรอยมาในคราบวิสัยทัศน์ และความเหงาที่ปลอมตัวเป็นนวัตกรรม ทั้งหมดถูกวางบนตาชั่งเดียวกันโดยไม่รีบตัดสินว่ามาร์กเป็นฮีโร่หรือวายร้าย นี่คือหนังที่ดูสนุกได้ทั้งคนที่ไม่รู้เรื่องไอทีเลย และคนที่โตมากับยุคโซเชียลมีเดีย เพราะสุดท้ายมันพูดถึงเรื่องที่สากลกว่านั้นมาก ว่าทุกคลิกที่ทำให้เราใกล้กันมากขึ้น อาจกำลังผลักใครบางคนออกไปให้ไกลกว่าเดิม ลองย้อนกลับไปดูเรื่องนี้อีกครั้ง แล้วถามตัวเองเบา ๆ ว่าความสำเร็จแบบนี้ เราอยากได้มันจริงหรือไม่