Dimitri Kornakov

In the Hand of Dante

ดันเต้ลิขิต

ในโลกที่ต้นฉบับเก่าแก่บางเล่มมีค่ามากกว่าทองคำ และเรื่องราวจากอดีตยังสามารถสั่นสะเทือนชีวิตของคนในปัจจุบันได้ “ดันเต้ลิขิต” พาผู้ชมเข้าสู่บรรยากาศลึกลับ เคร่งขรึม และเต็มไปด้วยเงาของประวัติศาสตร์ ผ่านภารกิจโจรกรรมต้นฉบับล้ำค่าที่เชื่อกันว่าเป็นผลงานเขียนด้วยมือของดันเต้ อาลีกีเอรี ผู้ประพันธ์ “บทเพลงแห่งพระเจ้า” วรรณกรรมที่เดินทางข้ามศตวรรษมาโดยไม่เคยสูญเสียพลังในการตั้งคำถามถึงบาป ความศรัทธา ความตาย และความหมายของการมีชีวิต ต้นฉบับเล่มนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงสมบัติทางศิลปะที่นักสะสมทั่วโลกต้องการครอบครอง หากยังเป็นวัตถุที่บรรจุความทรงจำ ความเชื่อ และอำนาจในการกำหนดว่ามนุษย์จะจดจำอดีตอย่างไร เมื่อมันกลายเป็นเป้าหมายของแผนการที่ซับซ้อน เส้นแบ่งระหว่างมรดกของมนุษยชาติกับความปรารถนาส่วนตัวจึงเริ่มพร่าเลือนลงทีละน้อย ใจกลางของเรื่องคือชายผู้เคยเป็นนักเขียนที่มีความสามารถ แต่กลับมาถึงจุดที่ไม่อาจเขียนอะไรออกมาได้อีก เขาใช้ชีวิตอย่างเลื่อนลอยอยู่ท่ามกลางห้องเงียบ ๆ กระดาษเปล่า และความรู้สึกว่าตัวเองกำลังถูกลืม แม้จะยังมีคนรอบข้างและมีอดีตที่ครั้งหนึ่งเคยสวยงาม แต่ทุกวันกลับเหมือนการตื่นขึ้นมาเพื่อรอให้เวลาผ่านไปเท่านั้น ความสัมพันธ์ของเขากับผู้หญิงคนสำคัญในชีวิตเต็มไปด้วยทั้งความผูกพัน ความเจ็บปวด และสิ่งที่ไม่เคยพูดออกมาตรง ๆ ขณะเดียวกัน คนในแวดวงศิลปะ ผู้มีอำนาจ นักสะสม และผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์ต่างเข้ามาเกี่ยวข้องกับต้นฉบับเล่มนี้ด้วยแรงจูงใจที่แตกต่างกัน บางคนมองมันเป็นมรดกที่ควรได้รับการปกป้อง บางคนเห็นเป็นโอกาสสร้างชื่อเสียงและผลประโยชน์ ส่วนชายผู้หมดไฟกลับมองมันราวกับเป็นประตูบานสุดท้ายที่จะพาเขาหลุดพ้นจากชีวิตที่ไร้ความหมาย แผนการขโมยจึงไม่ได้เริ่มต้นจากความโลภอย่างตรงไปตรงมา หากเกิดจากความหมกมุ่นที่ค่อย ๆ ก่อตัวขึ้น เมื่อเขาเชื่อว่าการได้สัมผัสต้นฉบับของดันเต้อาจช่วยปลุกบางสิ่งในตัวเองให้กลับคืนมา บางทีเขาอาจกำลังตามหาความรู้สึกของการสร้างสรรค์ที่สูญหายไป หรืออาจเพียงต้องการพิสูจน์ว่าตัวเองยังสามารถลงมือทำสิ่งที่ยิ่งใหญ่ได้อีกครั้ง แต่ยิ่งแผนการเดินหน้า เขาก็ยิ่งพบว่าต้นฉบับไม่ได้เป็นสิ่งของที่ใครจะครอบครองได้โดยปราศจากผลกระทบ มันมีเจ้าของในความหมายที่ซับซ้อนกว่านั้น มีทั้งสถาบัน ผู้คน และประวัติศาสตร์นับร้อยปีคอยปกป้องมันอยู่ ทุกก้าวของการโจรกรรมจึงเต็มไปด้วยความไม่ไว้วางใจ การต่อรอง และความเสี่ยงที่อาจทำให้ชีวิตของผู้เกี่ยวข้องพังทลายลงได้โดยไม่มีทางย้อนกลับ ยิ่งไปกว่านั้น เรื่องราวของคนในปัจจุบันยังค่อย ๆ สะท้อนกับชะตากรรมของผู้คนในอดีต ราวกับบทประพันธ์ของดันเต้กำลังเปิดทางให้ชีวิตหลายยุคสมัยมาบรรจบกันอย่างไม่อาจอธิบาย ความน่าสนใจของ “ดันเต้ลิขิต” อยู่ที่การนำโครงสร้างของหนังอาชญากรรมมาผสานเข้ากับดราม่าที่เจาะลึกเข้าไปในจิตใจของตัวละคร แทนที่จะเร่งเร้าเรื่องด้วยฉากไล่ล่าหรือกลยุทธ์การโจรกรรมเพียงอย่างเดียว หนังให้ความสำคัญกับความเงียบ สายตา น้ำเสียง และช่วงเวลาที่ตัวละครต้องอยู่ตามลำพังกับการตัดสินใจของตัวเอง ทุกคนในเรื่องต่างมีเหตุผลที่คิดว่าตนกำลังทำสิ่งที่ถูกต้อง แม้การกระทำนั้นอาจสร้างบาดแผลให้ผู้อื่นก็ตาม ขณะที่นักเขียนผู้เป็นศูนย์กลางของเรื่องต้องเผชิญกับคำถามสำคัญว่า เขากำลังขโมยต้นฉบับเพื่อค้นหาความหมายของชีวิต หรือกำลังใช้วรรณกรรมอันยิ่งใหญ่เป็นข้ออ้างเพื่อหลบหนีจากความล้มเหลวของตัวเอง ยิ่งเขาเข้าใกล้เป้าหมายมากเท่าไร เส้นแบ่งระหว่างการกอบกู้ตัวตนกับการทำลายชีวิตคนอื่นก็ยิ่งบางลงเท่านั้น บรรยากาศของหนังจึงเต็มไปด้วยความหม่นหมองและความกดดันแบบค่อยเป็นค่อยไป ให้ความรู้สึกราวกับกำลังเดินทางผ่านโลกมืดมนในบทประพันธ์ของดันเต้ โดยไม่รู้ว่าปลายทางจะนำไปสู่การไถ่บาปหรือการสูญเสียที่ลึกกว่าเดิม ด้วยการแสดงของโอสการ์ อิซาอักที่น่าจะถ่ายทอดความเปราะบาง ความเหนื่อยล้า และความคลุ้มคลั่งที่ซ่อนอยู่ใต้ท่าทีสงบนิ่งได้อย่างมีมิติ ประกอบกับนักแสดงมากฝีมืออย่างกัล กาด็อต, Gerard Butler, จอห์น มัลโควิช, Louis Cancelmi, Sabrina Impacciatore, ฟรังโก เนโร และ Benjamin Clementine เรื่องนี้จึงมีศักยภาพในการสร้างโลกที่เต็มไปด้วยตัวละครซึ่งไม่มีใครเป็นเพียงคนดีหรือคนร้ายแบบง่าย ๆ หนังไม่ได้ชวนให้ผู้ชมตัดสินว่าการขโมยครั้งนี้สมควรเกิดขึ้นหรือไม่เท่านั้น แต่ยังชวนให้มองลึกไปถึงความต้องการของมนุษย์ที่อยากทิ้งร่องรอยบางอย่างไว้บนโลก อยากได้รับการจดจำ และอยากเชื่อว่าความทุกข์ของตนเองยังมีความหมาย การกำกับของ Julian Schnabel ยิ่งทำให้เรื่องราวมีน้ำหนักทางอารมณ์และศิลปะมากขึ้น นี่คือหนังสำหรับผู้ชมที่ชอบอาชญากรรมซึ่งมีความลึกลับเป็นชั้น ๆ ชอบตัวละครซับซ้อน และพร้อมปล่อยให้เรื่องค่อย ๆ ซึมเข้าสู่ความคิด “ดันเต้ลิขิต” ไม่ได้เล่าเพียงการตามหาหนังสือหายาก แต่เล่าถึงการเดินทางของคนคนหนึ่งที่พยายามคว้าบางสิ่งจากอดีต เพื่อเติมเต็มช่องว่างในปัจจุบัน และต้องค้นพบว่าไม่มีสมบัติชิ้นใดสามารถรับประกันได้ว่าเราจะหลุดพ้นจากความว่างเปล่าภายในใจได้อย่างแท้จริง