X

ทำความรู้จัก X

มีบางยุคสมัยในประวัติศาสตร์ที่แค่เอ่ยถึงปีก็ทำให้เราได้กลิ่นแดด กลิ่นฝุ่น และเสียงเพลงจากวิทยุเก่า ๆ ลอยมาในหัวทันที และสำหรับภาพยนตร์เรื่อง X หรือที่หลายคนในไทยเรียกกันติดปากว่า เอ็กซ์ ฉบับปี 2022 นั้น การพาเราย้อนกลับไปสู่ปี 1979 ในชนบทอันกว้างใหญ่ของ Texas คือการเปิดประตูบานหนึ่งไปสู่ความฝันแบบอเมริกันที่กำลังเดือดพล่านด้วยความหนุ่มสาว ความกล้า และความหิวกระหายอยากจะสร้างตัวตนของตัวเองให้โลกเห็น ภาพจำของทุ่งโล่งสุดลูกหูลูกตา ถนนลูกรังที่ทอดยาวไม่มีที่สิ้นสุด บ้านไม้หลังเก่าที่เงียบเชียบราวกับหลับใหลมาหลายสิบปี และแสงแดดยามบ่ายที่สาดส่องจนทุกอย่างดูเหลืองหม่นราวกับฟิล์มเก่า ทั้งหมดนี้ไม่ใช่แค่ฉากหลังสวย ๆ แต่คือลมหายใจของเรื่องทั้งหมดตั้งแต่แรกเริ่ม เพราะ X เลือกจะเล่าเรื่องของกลุ่มคนทำหนังรุ่นใหม่ไฟแรงที่แบกทั้งกล้อง ทั้งความฝัน และทั้งความเชื่อว่าศิลปะและความปรารถนาของมนุษย์เป็นสิ่งเดียวกัน ออกเดินทางเพื่อไปถ่ายทำ adult film กลางพื้นที่ห่างไกลผู้คน ความย้อนแย้งอันน่าหลงใหลอยู่ตรงนี้ ตรงที่สิ่งที่พวกเขากำลังจะสร้างคือหนังที่ว่าด้วยความใกล้ชิด เร่าร้อน และการเปิดเผยร่างกายอย่างตรงไปตรงมาที่สุด แต่สถานที่ที่พวกเขาเลือกกลับเป็นดินแดนที่เงียบที่สุด เก็บตัวที่สุด และเต็มไปด้วยสายตาที่ไม่คุ้นเคยกับโลกสมัยใหม่ที่สุด โทนของเรื่องจึงมีทั้งความสนุกซุกซนแบบวัยรุ่นที่กำลังจะได้ทำอะไรสนุก ๆ ด้วยกัน ความตื่นเต้นของการแอบทำอะไรที่สังคมยังมองด้วยสายตาแปลก ๆ และลางสังหรณ์จาง ๆ ว่าในความเงียบนั้นมีบางอย่างกำลังจ้องมองกลับมาอยู่เช่นกัน แค่ก้าวแรกของเรื่องก็ทำให้คนดูรู้สึกเหมือนนั่งอยู่ท้ายรถกระบะที่กำลังแล่นผ่านทุ่ง Texas ไปพร้อมกับพวกเขา ได้ยินเสียงหัวเราะ ได้ยินเสียงถกเถียงเรื่องมุมกล้องเรื่องแสง ได้กลิ่นเหงื่อและความหวัง ขณะเดียวกันก็รู้สึกถึงความเย็นยะเยือกที่คืบคลานมาจากบ้านหลังเก่าที่อยู่ไกลออกไป ราวกับว่าแดดยามบ่ายที่อบอุ่นนั้นกำลังจะลับขอบฟ้าในไม่ช้า และเมื่อกลางคืนมาเยือน ทุกอย่างจะเปลี่ยนไปตลอดกาล หัวใจของเรื่องราวใน X นั้นเรียบง่ายแต่ทรงพลังอย่างยิ่งตามที่โครงเรื่องหลักได้วางไว้ กลุ่มคนทำหนังหนุ่มสาวกลุ่มหนึ่งตัดสินใจออกเดินทางในปี 1979 เพื่อสร้างสรรค์ผลงาน adult film ในพื้นที่ชนบทของ Texas พวกเขาไม่ใช่คนแปลกหน้าของโลกภาพยนตร์ แต่เป็นคนรุ่นใหม่ที่เชื่อในพลังของการสร้างภาพเคลื่อนไหว เชื่อว่าการถ่ายทอดความต้องการตามธรรมชาติของมนุษย์ผ่านเลนส์กล้องคือทั้งงานศิลปะและโอกาสที่จะแจ้งเกิด พวกเขามาพร้อมกับพลังของวัยหนุ่มสาว ความสนิทสนมกันแบบเพื่อนร่วมอุดมการณ์ และความมั่นใจว่าโลกกำลังจะเปลี่ยนไปในทิศทางที่เปิดกว้างมากขึ้น การเลือกโลเคชันที่ห่างไกลก็เพื่อความเป็นอิสระ เพื่อจะได้ทำงานโดยไม่มีใครมารบกวน ไม่มีสายตาของเมืองใหญ่มาจับจ้อง และเพื่อใช้บรรยากาศดิบ ๆ ของชนบทมาเป็นส่วนหนึ่งของงาน แต่สิ่งที่พวกเขาไม่ได้คาดคิดก็คือ ที่พักหรือพื้นที่ที่พวกเขาได้รับความอนุเคราะห์จากเจ้าของสถานที่นั้น มีเจ้าบ้านสูงวัยผู้เงียบขรึมและเก็บตัวอาศัยอยู่ เจ้าของบ้านคู่นี้เป็นคนในพื้นที่อย่างแท้จริง ใช้ชีวิตอย่างสันโดษ ห่างไกลจากความวุ่นวายและความเปลี่ยนแปลงของโลกภายนอก ช่องว่างระหว่างคนสองรุ่นจึงชัดเจนตั้งแต่แรกเห็น ฝ่ายหนึ่งคือตัวแทนของอนาคตที่พูดเสียงดัง หัวเราะเสียงดัง กล้าแสดงออกถึงความปรารถนาโดยไม่ปิดบัง อีกฝ่ายคือตัวแทนของอดีตที่เงียบงัน เฝ้ามอง และเก็บงำบางอย่างไว้ภายในบ้านหลังเก่า จุดแตกหักของเรื่องเกิดขึ้นเมื่อเจ้าบ้านผู้สูงวัยและรักสันโดษได้ล่วงรู้หรือจับได้ว่ากลุ่มผู้มาเยือนกำลังทำอะไรกันอยู่จริง ๆ ภายใต้หลังคาของพวกเขา การถ่ายทำ adult film ซึ่งในสายตาของคนทำหนังคือการทำงานอย่างมืออาชีพและการเฉลิมฉลองร่างกาย กลับกลายเป็นสิ่งที่ไม่อาจยอมรับได้ในสายตาของเจ้าบ้าน หรืออาจไปสะกิดแผลเก่าบางอย่างที่ฝังลึกอยู่ในใจของพวกเขา จากแขกที่เคยได้รับการต้อนรับให้พักอาศัย กลุ่มคนทำหนังจึงค่อย ๆ กลายเป็นผู้บุกรุกในสายตาของเจ้าของบ้าน และจากบรรยากาศของการทำงานสร้างสรรค์ที่เต็มไปด้วยเสียงหัวเราะ สถานการณ์ก็พลิกผันไปสู่การเอาชีวิตรอดอย่างสิ้นเชิง เมื่อความเป็นมิตรถูกแทนที่ด้วยความหวาดระแวงและความเป็นปฏิปักษ์ คนทำหนังที่เคยถือกล้องและบทพูดในมือจึงต้องหันมาถือสติและความกล้าที่จะหนีเอาชีวิตรอด ความขัดแย้งนี้ไม่ได้เป็นเพียงการเผชิญหน้าระหว่างคนแปลกหน้าสองกลุ่ม แต่คือการปะทะกันของโลกสองใบที่ไม่น่าจะโคจรมาพบกันเลยตั้งแต่แรก สิ่งที่ทำให้โครงเรื่องที่ดูตรงไปตรงมานี้มีมิติลึกซึ้งและชวนครุ่นคิด long after ดูจบ คือธีมที่ซ่อนอยู่ภายใต้ผิวนอกของความเป็นหนังระทึกขวัญเอาชีวิตรอด X พูดถึงความหนุ่มสาวและความชราในแบบที่เจ็บปวดและตรงไปตรงมาอย่างยิ่ง กลุ่มคนทำหนังคือภาพแทนของร่างกายที่กำลังเบ่งบาน ความต้องการที่พลุ่งพล่าน และความเชื่อว่าตัวเองจะหนุ่มสาวและเป็นที่ต้องการไปตลอดกาล ส่วนเจ้าบ้านสูงวัยผู้เก็บตัวคือภาพสะท้อนอีกด้านของเหรียญเดียวกัน คือร่างกายที่โรยรา ความปรารถนาที่ยังคุกรุ่นอยู่ภายในแต่ไม่มีที่ระบาย และความโดดเดี่ยวที่กัดกินหัวใจมาอย่างยาวนาน เมื่อคนสองวัยมาเผชิญหน้ากันในพื้นที่ปิดอย่างชนบท Texas ที่ไม่มีใครได้ยินเสียงร้องขอความช่วยเหลือ มันจึงไม่ใช่แค่เรื่องว่าใครจะอยู่ใครจะไป แต่คือคำถามว่าเวลาทำอะไรกับมนุษย์บ้าง ความอิจฉา ความโหยหา ความรู้สึกว่าตัวเองถูกโลกหลงลืม สามารถแปรเปลี่ยนเป็นความโกรธเกรี้ยวได้ขนาดไหน ขณะเดียวกันหนังก็พูดถึงเสรีภาพทางเพศในยุคปลายทศวรรษ 1970 ซึ่งเป็นช่วงรอยต่อระหว่างยุคบุปผาชนที่เชื่อในรักอิสระกับยุคอนุรักษนิยมที่กำลังจะหวนกลับมา การถ่ายทำ adult film จึงไม่ใช่แค่ฉากวาบหวิวเพื่อเรียกความสนใจ แต่คือสัญลักษณ์ของคนรุ่นหนึ่งที่พยายามจะบอกว่า ร่างกายของฉัน เรื่องราวของฉัน ความต้องการของฉัน มีคุณค่าพอจะถูกบันทึกไว้ด้วยฟิล์มภาพยนตร์เช่นเดียวกับเรื่องราวอื่น ๆ ความกล้าที่จะเปลือยกายต่อหน้ากล้องคือความกล้าที่จะบอกว่าเรามีตัวตนอยู่ ในขณะที่ความเก็บกดและความเงียบของเจ้าบ้านก็เป็นอีกรูปแบบหนึ่งของการพูดถึงความต้องการเช่นกัน เพียงแต่เป็นความต้องการที่ไม่เคยได้รับอนุญาตให้พูดออกมาดัง ๆ เลยต้องหมักหมมอยู่ภายในจนบิดเบี้ยว อารมณ์โดยรวมของเรื่องจึงเต็มไปด้วยความร้อน ทั้งร้อนจากแดด Texas ร้อนจากร่างกายของหนุ่มสาว ร้อนจากสายตาที่จ้องมอง และร้อนจากความตึงเครียดที่ค่อย ๆ ก่อตัวขึ้นทีละน้อยจนแทบหายใจไม่ออก มีทั้งความสนุกสนานร่าเริงในช่วงต้นที่ทำให้เราหลงรักกลุ่มตัวละคร ความรู้สึกอึดอัดกระอักกระอ่วนเมื่อตระหนักว่ามีสายตาของคนอื่นกำลังจับจ้องอยู่ และความหวาดกลัวแบบดิบ ๆ เมื่อรู้ว่าไม่มีทางหนีออกไปจากทุ่งกว้างนี้ได้ง่าย ๆ นอกจากจะต้องเผชิญหน้าเท่านั้น ในแง่ของประสบการณ์การรับชม เอ็กซ์ มอบรสชาติที่แตกต่างจากหนังสยองขวัญสูตรสำเร็จทั่วไปอย่างชัดเจน เพราะมันไม่ได้เร่งเครื่องตั้งแต่ต้นจนจบ แต่ใช้จังหวะแบบค่อยเป็นค่อยไปในแบบฉบับหนังยุค 1970 ที่ให้เวลาคนดูได้ซึมซับบรรยากาศ ได้ทำความรู้จักกับกลุ่มคนทำหนังทีละคนผ่านบทสนทนาธรรมดา ๆ เรื่องความฝันเรื่องหนังเรื่องชีวิต ได้เห็นขั้นตอนการทำงานหลังกล้องที่ทั้งตลก ทั้งน่ารัก และทั้งชวนตื่นเต้นในเวลาเดียวกัน ก่อนจะค่อย ๆ หยอดความไม่ชอบมาพากลเข้ามาทีละหยด ตั้งแต่ความเงียบที่ยาวนานเกินไปของบ้านเจ้าของที่พัก เสียงเอี๊ยดอ๊าดของพื้นไม้เก่า ๆ ทางเดินแคบ ๆ ที่นำไปสู่ห้องที่ไม่ควรเปิดเข้าไป สายตาของเจ้าบ้านที่มองนานเกินกว่าคำว่ามองตามปกติ และความรู้สึกว่ากล้องที่เคยเป็นเครื่องมือสร้างสรรค์กำลังจะกลายเป็นพยานของบางสิ่งที่ไม่มีใครอยากบันทึกไว้ การเล่าเรื่องแบบนี้ทำให้คนดูรู้สึกเหมือนอุณหภูมิในห้องค่อย ๆ สูงขึ้นโดยไม่รู้ตัว จากที่เคยนั่งยิ้มไปกับมุกตลกของกองถ่ายเล็ก ๆ ก็เริ่มนั่งไม่ติดเก้าอี้ เริ่มสังเกตทุกรายละเอียดในเฟรม เริ่มกลัวเสียงเงียบมากกว่ากลัวเสียงดัง เพราะไม่รู้ว่าความรุนแรงจะปะทุขึ้นมาเมื่อไหร่และจากทิศทางไหน เมื่องานมาถึงช่วงของการเอาชีวิตรอด หนังก็เปลี่ยนจังหวะอย่างเด็ดขาด จากความเนิบช้าเย้ายวนกลายเป็นการเผชิญหน้าที่ทั้งดิบ ทั้งโหด และทั้งสะเทือนอารมณ์ในแบบที่หนังแนว survival horror ที่ดีควรจะเป็น คนดูจะได้สัมผัสถึงความเปราะบางของมนุษย์เมื่อต้องอยู่กลางที่เปลี่ยว ไม่มีสัญญาณโทรศัพท์ ไม่มีเพื่อนบ้านให้วิ่งไปขอความช่วยเหลือ มีเพียงแสงไฟจากกองถ่ายที่เคยให้ความอบอุ่นกลับกลายเป็นแสงที่เผยให้เห็นว่าไม่มีที่ให้ซ่อนอีกต่อไป สไตล์ภาพที่ตั้งใจทำให้ดูเหมือนฟิล์มเก่า โทนสีอุ่นจัดที่ตัดกับเลือดและความมืดของกลางคืน การใช้เสียงประกอบที่น้อยแต่ได้ผล ทั้งเสียงลมพัดผ่านทุ่งหญ้า เสียงจิ้งหรีด เสียงประตูไม้ ทุกอย่างถูกออกแบบมาเพื่อดึงคนดูให้ดำดิ่งลงไปใน Texas ปี 1979 อย่างเต็มตัว ไม่ใช่แค่ดูเหตุการณ์ผ่านจอ แต่เหมือนได้ไปยืนหายใจรดต้นคอตัวละครอยู่ในบ้านหลังนั้นด้วยตัวเอง ภาพยนตร์เรื่องนี้จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ชมที่หลงใหลในหนังสยองขวัญที่มีชั้นเชิง มีความคิด และมีหัวใจ ไม่ใช่แค่หนังที่เน้นทำให้ตกใจด้วยเสียงดังตุ้งแช่ แต่เป็นหนังที่กล้าพูดถึงเรื่องเพศ ความแก่ชรา ความฝัน และความกลัวตายไปพร้อม ๆ กัน คนที่ชอบงานภาพย้อนยุคที่เก็บรายละเอียดของยุค 1970 ได้อย่างถึงแก่น ตั้งแต่เสื้อผ้าหน้าผม รถรา กล้องฟิล์ม ไปจนถึงทัศนคติของผู้คน จะเพลิดเพลินกับการออกแบบงานสร้างที่พาเราหลุดเข้าไปในอีกกาลเวลาหนึ่งอย่างแนบเนียน ส่วนคอหนังระทึกขวัญสายลุ้นเอาชีวิตรอดที่ชอบความตึงเครียดแบบค่อย ๆ ก่อตัวแล้วระเบิดออกมาในครึ่งหลัง ก็จะพบว่า X เดินตามขนบของหนังแนวนี้อย่างซื่อสัตย์แต่ก็มีลายเซ็นเฉพาะตัวที่ทำให้จดจำได้ คือการเอาความเป็นหนังเกี่ยวกับการทำหนังมาซ้อนทับกับการเอาชีวิตรอด ทำให้เส้นแบ่งระหว่างผู้มองกับผู้ถูกมอง ระหว่างคนถือกล้องกับคนที่ถูกกล้องจับจ้อง กลายเป็นประเด็นที่น่าขบคิดตลอดทั้งเรื่อง ในเชิงจิตวิญญาณแล้ว หนังเรื่องนี้ยืนอยู่ในตระกูลเดียวกับหนังสยองขวัญชนบทที่ว่าด้วยคนเมืองที่พลัดหลงเข้าไปในดินแดนที่ไม่ต้อนรับพวกเขา ต้องเผชิญกับเจ้าถิ่นที่มีกฎของตัวเอง แต่สิ่งที่ทำให้ เอ็กซ์ พิเศษกว่าคือมันไม่ได้ทำให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นปีศาจอย่างแบนราบ แต่ทำให้เราเข้าใจทั้งความคึกคะนองของคนหนุ่มสาวและความเปลี่ยวเหงาของคนชราไปพร้อมกัน จนความกลัวที่เกิดขึ้นไม่ได้มาจากความชั่วร้ายเหนือธรรมชาติ แต่มาจากความเป็นมนุษย์ที่เปราะบางและบิดเบี้ยวที่สุดของทุกคน หากคุณกำลังมองหาหนังสักเรื่องที่ทั้งชวนใจเต้นแรง ชวนขบคิด และชวนให้กลับมามองความสัมพันธ์ระหว่างวัยหนุ่มสาวกับวัยชราในมุมใหม่ ๆ ที่ทั้งเศร้าและน่าสะพรึงในเวลาเดียวกัน การให้โอกาสกับ X สักหนึ่งค่ำคืน ปิดไฟในห้อง ปล่อยให้เสียงลมของ Texas ดังผ่านลำโพง และปล่อยให้เรื่องราวของกลุ่มคนทำหนังผู้ทะเยอทะยานกับเจ้าบ้านผู้เงียบขรึมค่อย ๆ คลี่คลายตรงหน้า คือประสบการณ์การดูหนังที่คุณจะไม่มีวันลืมลงอย่างแน่นอน