Batman

ทำความรู้จัก Batman

ก็อตแธมในเวอร์ชันนี้ไม่ได้ล่มสลายเพราะขาดตำรวจ แต่ล่มสลายเพราะทุกคนรู้ว่าใครคือเจ้าของเมืองตัวจริงอย่าง กริสซอม (Grissom) ที่กุมทั้งบ่อน ซ่อง เส้นเงิน และเส้นสายในศาลากลาง ตำรวจทำได้แค่ตั้งด่านไปวัน ๆ นักการเมืองทำได้แค่แถลงข่าว ส่วนชาวบ้านก็เรียนรู้ที่จะก้มหน้าเดินผ่านซากรถที่ถูกเผา ท่ามกลางความเคยชินกับความเน่าแบบนั้น กลับมีข่าวลือเรื่องเงาประหลาดที่โฉบไปมาบนหลังคาตึกตอนกลางคืน เงานั้นคือ แบทแมน (Batman) หรือร่างกลางวันอย่าง บรูซ เวย์น (Bruce Wayne) มหาเศรษฐีเก็บตัวที่รับบทโดย ไมเคิล คีตัน แรงขับของเขาไม่ใช่ศีลธรรมโลกสวย แต่เป็นภาพจำในวัยเด็กที่เห็นพ่อแม่ถูกฆ่าตรงหน้า แล้วภาพนั้นไม่เคยจางไปจากหัวเลยสักคืน สมมติฐาน what-if ของหนังจึงตั้งคำถามกลับด้าน ถ้าคนที่ลุกขึ้นมาสู้กับมาเฟียไม่ใช่คนดีที่จิตใจปกติ แต่เป็นคนที่มีแผลไม่ต่างจากอาชญากรล่ะ ปมขัดแย้งเริ่มชัดเมื่อ แจ็ก เนเปียร์ (Jack Napier) มือขวาสุดโหดของกริสซอม พลาดท่าตกถังสารเคมีจนกลายสภาพเป็น โจ๊กเกอร์ (Joker) ที่รับบทโดย แจ็ก นิโคลสัน จากนักฆ่าที่เคยทำงานตามคำสั่ง เขากลายเป็นอาชญากรที่ทำงานตามอารมณ์ขันของตัวเอง อยากปั่นหัวทั้งเมืองให้บ้าตามเขาไปด้วย จังหวะเดียวกันนั้น วิกกี้ เวล (Vicki Vale) ช่างภาพสาวข่าวอาชญากรรมที่รับบทโดย Kim Basinger กับคู่หูนักข่าวอย่าง อเล็กซานเดอร์ น็อกซ์ (Alexander Knox) ก็เข้ามาขุดคุ้ยเรื่องมนุษย์ค้างคาว จนวิกกี้ดันไปอยู่ตรงกลางระหว่างผู้ชายสองคนที่ต่างก็สวมหน้ากากคนละแบบ คนหนึ่งปิดหน้าเพื่อซ่อนความเจ็บ อีกคนแต่งหน้าเพื่อโชว์ความบ้า โลกของก็อตแธมภาคนี้เลยถูกเซ็ตมาให้อึดอัดแบบโกธิก โรงงานปล่อยควันคลุมตึกหิน โบสถ์เก่าตั้งประชิดตึกระฟ้า ตรอกแคบที่ไฟถนนสว่างไม่เคยพอ และงานเทศกาลที่จัดขึ้นมากลบกลิ่นคาว ทั้งเมืองดูเหมือนฉากละครที่พร้อมจะพังลงมาได้ทุกเมื่อ โดยมีตัวละครรอบข้างคอยประคองเส้นเรื่องอย่าง ผู้กองกอร์ดอน (Commissioner Gordon) ที่พยายามรักษากฎหมายในระบบที่ผุแล้ว อัยการหนุ่ม ฮาร์วีย์ เดนท์ (Harvey Dent) ที่ยังเชื่อว่าเมืองนี้กู้ได้ด้วยกฎหมาย และ อัลเฟรด (Alfred) พ่อบ้านผู้รู้ความลับทั้งหมดของบรูซและคอยดึงเขากลับมาในฐานะมนุษย์ ทุกครั้งที่แบทโมบิลพุ่งผ่านหมอกหรือแบทวิงก์โฉบเหนือเมือง หนังไม่ได้ขายแค่ความเท่ของแกดเจ็ต แต่ขายบรรยากาศของเมืองที่ไม่มีฮีโร่คนไหนเอาอยู่ถ้าไม่ยอมเปื้อนมือไปด้วย ธีมหลักของเรื่องจึงไม่ใช่การปราบคนชั่วแบบหนังบู๊ทั่วไป แต่คือการประชันกันของบาดแผลสองแบบ บรูซใช้ความกลัวในอดีตมาเป็นชุดเกราะ ส่วนโจ๊กเกอร์ใช้ความพังของตัวเองมาเป็นอาวุธปั่นประสาทคนทั้งเมือง โทนหนังเลยนิ่ง ดำ และติดตลกร้ายแบบคนสติดี ๆ ไม่น่าจะหัวเราะ ความต่างจากหนังฮีโร่ยุคหลังคือมันไม่พยายามทำให้แบทแมนดูเป็นคนดีที่น่าเอาแบบอย่าง เขาดิบ ลังเล และบางครั้งก็น่ากลัวไม่แพ้อาชญากรที่เขาไล่ล่า สิ่งที่ทำให้ Batman เวอร์ชันปี 1989 ยังน่าดูคือการดวลกันของสองการแสดง ไมเคิล คีตัน ที่เล่นเป็นคนเงียบจนเราอ่านใจไม่ออก กับ แจ็ก นิโคลสัน ที่เล่นเป็นคนบ้าจนเราเดาทางไม่ถูก ใครที่เบื่อพล็อตฮีโร่ผู้เสียสละ เรื่องนี้จะให้ภาพตรงกันข้ามของคนที่ออกมาสู้เพราะไม่อาจอยู่กับตัวเองเฉย ๆ ได้อีกต่อไป